Spraakherkenning

Algemene informatie
Spraakherkenning is een techniek waarbij de computer wordt aangestuurd door spraak in plaats van door muis en toetsenbord. Via een headset kun je tekst dicteren die de computer vervolgens uitschrijft. Daarnaast kun je de computer gesproken commando's geven voor bijvoorbeeld het bewerken van de tekst. Spraakherkenning kan worden toegepast in tekstverwerkingsprogramma's zoals Word, maar je kunt er ook mee e-mailen en gebruik maken van het internet. In feite kan de computer helemaal bediend worden met spraakherkenningsoftware. Dit levert grote voordelen op voor mensen met RSI-klachten, maar is in veel gevallen ook sneller dan typen.

Er zijn twee soorten spraakherkenning: sprekeronafhankelijke en sprekerafhankelijke. Sprekeronafhankelijke spraakherkenning wordt bijvoorbeeld gebruikt in mobiele telefoons en herkent slechts een beperkt aantal woorden en commando's. Sprekerafhankelijke spraakherkenning kan de stem van één persoon volledig leren herkennen. Het aantal commando's is hierbij zeer groot en het aantal woorden vrijwel onbeperkt.

Hoe werkt het?
Spraakherkenningsoftware is handig voor iedereen die veel typt. Daar horen notulisten ook bij. In plaats van met je vingers typ je met je stem en dat is voor veel mensen aanzienlijk minder belastend en minder vermoeiend. Mensen die met twee vingers typen of last hebben van RSI-klachten kunnen met spraakherkenning aanzienlijk sneller en prettiger werken dan met het toetsenbord.
Alle commando's die je normaal gesproken met toetsen of de muis geeft (bijvoorbeeld het beginnen van een nieuwe alinea, het cursiveren van tekst, het plaatsen van leestekens) kun je met je stem geven. Op basis van je aantekeningen of een geluidsbestand formuleer je in gedachten de tekst die je op papier wilt hebben en vervolgens dicteer je die. Zodra je de zin hebt uitgesproken staat hij zwart op wit. Door middel van de verschillende commando's kun je de tekst vervolgens bewerken, er fouten uit halen enzovoort.

Het werken met spraakherkenningsoftware vergt wel enige oefening; je moet de commando's immers leren. Daarnaast moet de software de stem van de gebruiker leren kennen. Ook dat vraagt om training. In het begin moet je dus tijd investeren om je het programma eigen te maken, maar ervaren gebruikers geven aan dat je die tijd binnen de kortste keren hebt teruggewonnen.
Daarnaast geven zij aan dat het werken met spraakherkenning erg leuk is. Je kunt spraakherkenning alleen gebruiken in een ruimte waar niet teveel omgevingsgeluid is en waar je vrijuit tegen je pc kunt praten.

Hoe, wat, waar?
De bestverkochte spraakherkenningsoftware is die van Dragon Naturally Speaking. Deze software is gemakkelijk verkrijgbaar via internet (www.bol.com, www.kanteffspeech.nl/shop, www.spraakherkenning.nl). Ook is de software verkrijgbaar bij computerwinkels zoals Dixons en Dynabyte. De meest eenvoudige versie kost rond de € 50,00 inclusief headset.

Meer informatie
Meer informatie is te vinden op www.spraakherkenning.nl en in het document korte introductie Dragon. De volgende filmpjes laten zien hoe het werkt:

Filmpje gebruikerservaring

Introductiefilmpje